Khái niệm cơ bản về xác suất
1. Lý thuyết
📘 Phép thử và biến cố
Phép thử ngẫu nhiên: Là một thí nghiệm hay một hành động mà:
- Kết quả không thể dự đoán trước được
- Có thể lặp lại nhiều lần trong cùng điều kiện
Không gian mẫu (): Tập hợp tất cả các kết quả có thể xảy ra của phép thử.
Biến cố: Là một tập con của không gian mẫu.
- Biến cố chắc chắn:
- Biến cố không thể:
📘 Xác suất của biến cố
Cho không gian mẫu có phần tử đồng khả năng. Biến cố có phần tử.
Xác suất của biến cố là:
Tính chất:
📜 Các quy tắc tính xác suất
1. Quy tắc cộng:
Nếu và xung khắc (không đồng thời xảy ra):
2. Biến cố đối:
3. Công thức tổng quát:
2. Ví dụ minh họa
💡 Ví dụ 1: Tung xúc xắc
Tung một con xúc xắc cân đối. Tính xác suất để:
a) Xuất hiện mặt 6 chấm
b) Xuất hiện mặt chẵn
Lời giải:
Không gian mẫu: , có
a) Biến cố : “Xuất hiện mặt 6 chấm” =
b) Biến cố : “Xuất hiện mặt chẵn” =
💡 Ví dụ 2: Rút bài
Từ bộ bài 52 lá, rút ngẫu nhiên 1 lá. Tính xác suất để:
a) Rút được lá Át
b) Rút được lá cơ
Lời giải:
Không gian mẫu:
a) Có 4 lá Át trong bộ bài
b) Có 13 lá cơ trong bộ bài
💡 Ví dụ 3: Biến cố đối
Một hộp có 5 bi đỏ và 3 bi xanh. Lấy ngẫu nhiên 2 bi. Tính xác suất để có ít nhất 1 bi đỏ.
Lời giải:
Tổng số cách lấy 2 bi từ 8 bi:
Biến cố : “Có ít nhất 1 bi đỏ”
Biến cố đối : “Không có bi đỏ nào” = “Cả 2 bi đều xanh”
Số cách lấy 2 bi xanh từ 3 bi xanh:
3. Thực hành
✏️ Bài tập thực hành
Bài 1: Tung hai đồng xu cân đối. Tính xác suất để:
a) Cả hai đều xuất hiện mặt sấp
b) Có ít nhất một mặt ngửa
Bài 2: Một hộp có 10 quả cầu được đánh số từ 1 đến 10. Lấy ngẫu nhiên 1 quả. Tính xác suất để:
a) Lấy được quả có số chẵn
b) Lấy được quả có số chia hết cho 3
Bài 3: Gieo hai con xúc xắc. Tính xác suất để tổng số chấm xuất hiện bằng 7.
4. Vận dụng
💡 Bài toán thực tế
Một lớp học có 40 học sinh, trong đó có 24 nữ và 16 nam. Chọn ngẫu nhiên 3 học sinh. Tính xác suất để trong 3 học sinh được chọn có ít nhất 1 học sinh nữ.
Lời giải:
Tổng số cách chọn 3 học sinh từ 40:
Biến cố : “Có ít nhất 1 học sinh nữ”
Biến cố đối : “Không có học sinh nữ nào” = “Cả 3 đều là nam”
Số cách chọn 3 nam từ 16 nam:
5. Trắc nghiệm ôn tập
📋 Trắc nghiệm ôn tập
Câu 1: Tung một đồng xu cân đối, xác suất xuất hiện mặt sấp là:
Câu 2: Nếu P(A) = 0.3 thì P(Ā) bằng:
Câu 3: Gieo một xúc xắc, xác suất xuất hiện mặt lẻ là:
Câu 4: Xác suất của biến cố chắc chắn là:
6. Bài tập làm thêm
📝 Bài tập nâng cao
Bài 1: Gieo ba đồng xu cân đối. Tính xác suất để:
a) Cả ba đều xuất hiện mặt sấp
b) Có đúng 2 mặt sấp
c) Có ít nhất 1 mặt ngửa
Bài 2: Một hộp có 5 bi đỏ, 4 bi xanh và 3 bi vàng. Lấy ngẫu nhiên 2 bi. Tính xác suất để:
a) Cả hai bi cùng màu
b) Hai bi khác màu
Bài 3: Chọn ngẫu nhiên một số tự nhiên từ 1 đến 100. Tính xác suất để số đó:
a) Chia hết cho 5
b) Là số nguyên tố
c) Là số chính phương
Bài 4: Trong một lớp có 30 học sinh, có 18 học sinh thích môn Toán, 15 học sinh thích môn Lý, 10 học sinh thích cả hai môn. Chọn ngẫu nhiên 1 học sinh. Tính xác suất để học sinh đó:
a) Thích ít nhất một trong hai môn
b) Không thích môn nào